về cái ác

7 May



1.
Hồi nhỏ, có lần tôi lạc vào một căn nhà bỏ hoang. Nói bỏ hoang cũng không hẳn, nhưng chủ nhà đã bỏ căn nhà cùng toàn bộ tài sản để đi nước ngoài tại thời điểm 1975, căn nhà do một ông già ở gần đó qua coi chừng giùm. Đó là một căn nhà có nhiều sách, tôi nhớ vậy, những cuốn sách được đóng bìa kiếng và xếp theo thư mục rất cẩn thận, hẳn chủ nhân của căn nhà phải là người yêu sách cực kỳ.
Có một câu chuyện tôi ngồi đọc từ một cuốn sách trong căn nhà ấy, trong một buổi chiều chập choạng, câu chuyện rất hay và rất cuốn hút, dù đối với một đứa trẻ lớp 2. Tôi nhớ mang máng, kể ra đây, bác nào sống ở miền Nam trước 75 có đọc truyện này rồi thì đính chính giùm, dù sao cũng đã 30 năm, tôi không thể nhớ chính xác được.
Chuyện kể về một đứa trẻ bị bỏ rơi ở bệnh viện, trong hồ sơ, chỗ tên của nó ghi là “vô thừa nhận”. Sau đó nó được chuyển đến một cô nhi viện và từ 3 chữ “vô thừa nhận” ấy, một bà Sơ đã đặt tên cho nó là Võ Thừa Nhân. Nhân là một cậu bé cô đơn, sống thiếu tình thương, và luôn bị đối xử tệ bạc. Nhân lớn lên trong sự oán hận cuộc đời, kể cả của chính mình. Sau đó Nhân đăng lính, được cầm súng và tha hồ bắn giết, Nhân đã có cơ hội để trút những oán hận cuộc đời lên các nạn nhân của mình. Chi tiết về những tội ác của Nhân được mô tả trong truyện đã ám ảnh tôi nhiều năm sau đó…
Câu chuyện kết thúc bằng cảnh Nhân bị một trái pháo (cũng của phe mình) tiện đứt hai chân và bị đồng đội bỏ mặc trong rừng. Chương cuối của câu chuyện chỉ dành để kể về nỗi thống khổ, cả về thể xác lẫn tinh thần, của Nhân trong khi nằm đau đớn chờ chết, là cái chết của Võ Thừa Nhân, hay “vô thừa nhận”.
2.
Không biết các bạn nhỏ xem Tom and Jerry thì các bạn thích nhân vật nào, tôi thì thích con mèo Tom, tôi luôn thương Tom, dù Tôm là hiện thân của nhân vật phản diện. Tôi cũng không thích nhân vật Tấm trong truyện Tấm Cám, dù cô Tấm là một nhân vật chính diện.
Có nhiều nhân vật phản diện trong lịch sử đã đi vào văn học nghệ thuật với nhiều thiện cảm của công chúng, điển hình là các nhân vật tướng cướp, một dạng Lương Sơn Bạc đó đây. Ở miền Nam ta, xa xa lục lâm thảo khấu thì có Đơn Hùng Tính, Bảy Viễn… gần gần cũng có Thái Salem, Bạch Hải Đường, Đại Cathay…
Các nhân vật kể trên đều là những người thật mà cuộc đời bất lương, gieo rắc cái ác, cướp của giết người, đã trở thành huyền thoại, chắc hẳn không ít người đã từng cảm thông, thậm chí là thương mến, ngưỡng mộ.
Cá nhân tôi, tôi thương một nhân vật phản diện cũng khá nổi tiếng, đó là Nguyễn Viết Lãm, hay Người Không Mang Họ trong một tiểu thuyết của Xuân Đức in năm 1983. Tôi từng mê hoặc bởi tuổi thơ nhiều bi kịch và bị hắt hủi, bởi cuộc đời trôi nổi giang hồ, bởi tâm hồn bất lương nhưng tràn đầy nghĩa khí và bởi mối tình đẹp và trái ngang với Khánh Hòa.
3.
Cái ác luôn đáng lên án. Cái ác luôn cần phải được nghiêm trị. Có thực thế không? Có phải lúc nào cũng đúng người, đúng tội không. Không, theo tôi là không hẳn. Bởi vì có những các ác mà mức độ tàn ác của nó đã  đến mức không thể lý giải được động cơ, không thể lý giải bởi một con người bình thường trong một xã hội bình thường, có những cái ác mà đúng ra là tội ác của rất nhiều người chứ không riêng gì kẻ thủ ác, có thể kể 3 câu chuyện gần đây:

       Nỗi ân hận của bà mẹ đầu độc ba con

       Lá thư của ông bố trước khi tưới xăng đốt con

       Bi kịch của người đàn bà ném con xuống giếng

Trong những vụ án trên, theo tôi, tòa án chỉ xử được kẻ gây án, còn cái ác vẫn chưa bị nghiêm trị, chưa thật sự có công bằng cho những nạn nhân nhỏ nhoi và vô tội trong những tội ác ghê rợn này.
4.
Cái ác không hẳn là làm một việc ác hay gây ra một tội ác, đôi khi trong cuộc sống, chỉ cần thiếu một chút tình thương đã là tội ác. Nơi nào vắng tình thương, nơi đó cái ác sẽ bén rễ và sinh sôi. Bạn không thương một người, bạn đang gieo mầm cái ác…


20 phản hồi to “về cái ác”

  1. rita Tháng Năm 7, 2011 lúc 4:06 sáng #

    "Bạn không thương một người, bạn đang gieo mầm cái ác…" => nói như anh vậy, ai cũng phải thương à, nếu như thế thì thế giới này toàn "Phật" thôi. Hì hì.

  2. VMC Tháng Năm 7, 2011 lúc 4:13 sáng #

    Đời chắc sẽ không bao giờ hết cái ác. Nhưng những cái ác của bố mẹ con cái vợ chồng gây ra cho nhau thật kinh khủng.

  3. Quang Đông Tháng Năm 7, 2011 lúc 4:30 sáng #

    Thiện ác cũng là khái niệm thôi.Nhân chi sơ tính bổn…ác đã có rồi mà.Môi trường sống tốt sẽ hạn chế nó đến mức tối thiểu mà thôi!

  4. Đỗ Tháng Năm 7, 2011 lúc 4:52 sáng #

    Tấm Cám là một câu chuyện của lòng hận thù đến không còn nhân tính, chẳng nên để tồn tại trong nhân gian.

  5. jazzy guy Tháng Năm 7, 2011 lúc 9:01 sáng #

    cha, đọc bài này em nhớ tới lúc trước hay nói với bản thân "phấn đấu sao để ra đường thấy ai cũng thương" hê hê

  6. Đỗ Nguyên Bình - OverAC Tháng Năm 7, 2011 lúc 2:22 chiều #

    Đồng ý với anh. Em cũng không thích Tấm Cám, tìm trên mạng bình luận về truyện Tấm Cám khá nhiều.Tội ác, cần lên án. Người ác, cần xem lại.

  7. Bảo Kim Tháng Năm 7, 2011 lúc 5:44 chiều #

    con người ta sao mà có thể dã man với con của mình như vậy, nhiều khi lên mạng đọc vnexpress buồn quá nên chẳng muốn theo dỏi tin tức luôn đó anh Phú.

  8. Gác Xép Tháng Năm 8, 2011 lúc 3:57 sáng #

    @Đỗ: Bạn có thể không thích cô Tấm. Nhưng câu chuyện đó nó từ nhân gian mà ra thì vẫn cứ để cho nó được tồn tại.

  9. hoasentrang Tháng Năm 9, 2011 lúc 2:36 sáng #

    anh Phú à, 3 cái link ở trên em thậm chí ko dám đọc:D em thấy "Nhân chi sơ, tính bản thiện", cái gì cũng có nguyên nhân của nó cả. Những đứa trẻ đó – nếu chúng có hư- cũng là do môi trường xung quanh ảnh hưởng đấy thôi.

  10. Đàm Hà Phú Tháng Năm 9, 2011 lúc 3:17 sáng #

    @rita: không nhất thiết là thương hết, chỉ thương gia đình mình là đủ rồi em, :)@VMC: vâng, cái ác do chính người thân gây ra cho nhau thật là khủng khiếp, đặc biệt khi nạn nhân lại là trẻ em

  11. Đàm Hà Phú Tháng Năm 9, 2011 lúc 3:19 sáng #

    @Quang Đông: Môi trường sống tốt hơn chưa chắc đã hạn chế cái ác, tuy nhiên, lúc ấy cái ác dễ bị phát hiện và nghiêm trị hơn thôi@Bác Đỗ: Đồng ý với bác, chí ít là không nên cho trẻ em đọc chuyện ấy nữa@jazzy guy: "phấn đấu sao để ra đường thấy ai cũng thương", đặc biệt là các bạn nữ, nhỉ🙂

  12. Đàm Hà Phú Tháng Năm 9, 2011 lúc 3:32 sáng #

    @Đỗ Nguyên Bình – OverAC: người ác, cũng là nạn nhân của một tội ác khác, tôi thiếu tình thương @Bảo Kim: Anh cũng vậy, thiệt là lên mạng thấy mấy tin đó buồn đời, không muốn xem chút nào@hoasentrang: Bạn nói đúng, do môi trường, do cha mẹ và người xung quanh đối xử như thế, khi lớn lên nó sẽ có mầm cái ác trong người

  13. Đàm Hà Phú Tháng Năm 9, 2011 lúc 3:33 sáng #

    @Gác Xép: hiện nay chuyện Tấm Cám vẫn được cho các bạn nhỏ đọc như một chuyện cổ tích đẹp, tôi nghĩ bỏ hẳn thì không nên nhưng không khuyến khích các bạn nhỏ đọc chuyện ấy là cần thiết

  14. Lana Tháng Năm 9, 2011 lúc 3:35 sáng #

    Đồng ý với Phú, những cái ác trên mấy link kia thật không thể lý giải nổi.Mình cũng thật sự khó chấp nhận chuyện Tấm Cám (phần trả thù). Cá nhân mình không có 'Tấm Cám' trong danh sách 'kể chuyện cổ tích' cho con.Nếu coi đó là nhân gian, thì buộc lòng phải công nhận các cụ ngày xưa nhà mình gieo tư tưởng trả thù kinh khủng thật. Khó mà dám nhận có chữ 'nhân hậu' trong văn hóa xưa của dân tộc mình.

  15. korolbo Tháng Năm 9, 2011 lúc 7:11 sáng #

    – Quốc ca nước nào "hào hùng" nhất thế giới?- Trẻ em được học gì? cô giáo đánh học sinh lớp 2 (h/s gái) đến bầm tím tay, phụ huynh trả thù tát cô giao trước mặt 20 em học sinh, nhà giáo nổi tiếng râu dài Văn Như Cương nói "nếu tôi là hiệu trưởng, tôi đã đuổi học học sinh đó ngay", bó tay.- Chuẩn của học sinh 5 tuổi là phải biết "yêu kính Bác Hồ".

  16. Lan Huong Tháng Năm 9, 2011 lúc 8:15 chiều #

    Chính là văn chương sẽ vun trồng cái thiện, tôi hết lòng tin điều ấy. Các thi sĩ khi ca ngợi tình yêu thì khiến cho bao người xúc động, khi kể những bi kịch làm cho ta đau lòng thì sẽ muốn ngăn chặn cái ác. Tôi nghĩ rằng xã hộị ta nhiều người trở nên vô cảm là vì trong một thời gian dài chúng ta chểnh mảng văn học. Trẻ em không thích đọc truyện nữa và có nhiều mối quan tâm khác rất cằn cỗi. Chuyện in cho trẻ em (nhất là chuyện dịch) chất lượng rất kém, tôi đọc mà thấy phiền lòng. Cha mẹ không kể chuyện cho con cái nữa. Ai mà sáng tác hay học văn chương thì bị coi thường, ví dụ như bị coi là không chân thật hay dở hơi chẳng hạn. Người lớn thì bỏ tiền của và công sức vào rất nhiều thứ nhưng có mấy ai mua sách văn học không ?Còn về chuyện cổ tích, nếu chúng ta đọc những phiên bản gốc thì hầu như chuyện nào cũng có những yếu tố tàn bạo rất kinh khủng. Anh Đỗ và các bạn muốn loại bỏ những yếu tố ấy không được đâu, vì chúng cũng thuộc về bản chất con người. Có chăng là khi xuất bản cho trẻ em thì tùy độ tuổi chúng ta thay đổi hoặc giảm bớt đi một chút.Ở Paris trên Quảng trường Saint Michel gần nhà thờ Đức bà có Đài phun nước với tượng thánh Saint Michel hàng phục rồng (rồng bên Tây tượng trưng cho cái ác, tức là quỷ dữ). Đại thiên thần Saint Michel vung gươm đạp rồng dưới chân để trấn áp nó thôi chứ không giết nó. Chắc hẳn đó cũng là nỗ lực muôn đời của nhân loại, trấn áp cái ác nhưng không cần (và không thể) tiêu diệt nó.

  17. Đàm Hà Phú Tháng Năm 10, 2011 lúc 4:02 sáng #

    @Lana: đúng là bây giờ xem lại thì không riêng gì chuyện cồ nước mình, chuyện cổ các nước đều thỉnh thoảng có chuyện trả thù kiểu ấy chị ạ, tốt nhất nên hạn chế các bạn nhỏ đọc mấy chuyện ấy @korolbo:😦

  18. Đàm Hà Phú Tháng Năm 10, 2011 lúc 4:04 sáng #

    @Lan Huong: Cảm ơn bạn một comment dài và cực kỳ chính xác, đây chính là ý mà tôi đã bỏ sót trong bài viết, thậm chí là ý chính, vì bài viết chỉ đưa ra hiện trang mà không có giải pháp. Đúng vậy, văn là người, văn là cái thiện. Một lần nữa cảm ơn bạn

  19. Anonymous Tháng Tám 31, 2011 lúc 3:53 sáng #

    minh thích nhất câu cuối" Bạn không thương một người, bạn đang gieo mầm cái ác…". Chúc anh và gđ luôn mạnh khỏe, hạnh phúc.

  20. Đàm Hà Phú Tháng Chín 5, 2011 lúc 8:12 sáng #

    @ND: cảm ơn bạn🙂

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: