Đi thăm một nhà thơ

1 Aug

Bài dưới đây đã viết vào tháng tám năm ngoái, ngày được tin nhà thơ A Khuê mất, nay post lại có chỉnh sửa và thêm hình ảnh, như một nén tâm nhang nhớ về anh nhân ngày giỗ đầu của anh. Như một chén rượu. Để say, để hát: Về đây nghe em, về đây mặc áo the đi guốc mộc…
Có lần đọc báo Lao Động, thấy Cao Hùng có viết một bài nhỏ về nhà thơ chăn bò A Khuê, tác giả của bài thơ nổi tiếng “về đây nghe em” mà nhạc sĩ Trần Quang Lộc khi phổ nhạc và công bố đã “quên” đề danh, đang sống nghèo đói và khốn khổ trong một túp lều trên vùng núi, đâu xứ Đồng Xoài, Bù Đăng, ngắc ngoải với căn bện tim quái ác. Nghe thương quá, cũng là người làm thơ nên cầm lòng không đặng. Ngay buổi chiều hôm ấy xin ứng lương xong rủ hai người nữa ngược xe lên núi quyết tìm thăm A Khuê.
Lọ dọ vừa đi vừa tìm đường hơn trăm cây số, cuối cùng cũng đến túp lều trên đỉnh đồi hoang mà Cao Hùng đã tả trong bài báo, qua Đồng Xoài chừng hơn cây số. Trước khi vào mấy anh em ghé chợ mua mấy thùng quà, chủ yếu là nhu yếu phẩm, một chút gọi là…

Thiệt tình, nó đúng nghĩa là một túp lều, chắp vá và rách nát, chỉ cần nhìn vào người ta cũng dễ dàng nhận ra mức độ khốn khổ của những người cư ngụ. Một tú lều nhỏ chừng hai mươi mét vuông, chỗ ở cho một gia đình có gần chục con người, chỗ ở của một nhà thơ với bài thơ bất hủ mà bao thế hệ đã ngân nga: “về đây nghe em…”

Nhà thơ và vợ đi bán chuối chiên chưa về, chung quanh là một đám trẻ nheo nhóc mà đứa nào cũng nhận là con của A Khuê, trời, thì ra nhà thơ có 8 con. Đợi một lát thì chị có chị vợ tất tả quang ghánh trở về, lại hay nhà thơ đang uống rượu ở Bù Đăng, anh em lại kéo nhau đi, đến chợ Bù Đăng tìm thấy quán rượu vào uống chung.
Nhà thơ đang ngồi với một người, tạm gọi nhạc sĩ vườn, tên Thạch. Anh này làm thợ sửa TV trên đỉnh đèo, sống một mình, lâu lâu chữa một cái TV trắng đen, thường là do sét đánh. Rượu mới chớm quen nên còn khách sáo, chủ yếu lời qua tiếng lại thăm nom nhau. Chưa vui. Uống xong lại ngất ngưỡng quay về ngọn đồi nơi có túp lều của A Khuê, trên đường ghé nhà nhạc sĩ vườn lấy theo cây đàn, nghe nói tiếng ấm lắm.

Mua thêm vài lít rượu, một ít món nhắm, đêm đó, bên túp lều, trên ngọn đồi sương trắng phủ, quanh ngọn lửa ấm áp của cây đèn dầu, chúng tôi cùng hát, cùng đọc thơ. A Khuê đọc vài bài trong tập “Lùa bò trong sương”, một vài bài trước đó và một vài bài sau đó, A Khuê hát nhạc của mình, bài nào cũng dự cảm về sự ra đi…Rồi anh kể chuyện mình, chuyện đời anh lưu lạc khắp nơi, làm đủ mọi nghề, tìm đủ mọi cách vượt qua căn bệnh quái ác, để sống, để yêu, để hát và để làm thơ…Chuyện anh dài lắm, chỉ biết rằng anh là người hiền lành, hiền lành đến nỗi thua thiệt…Tiếng đàn anh chìm trong sương trắng quanh đồi, giọng anh khàn khàn, trầm lắng lắm. Như sương

Nhạc sĩ vườn hát một bài do anh viết, mà theo tôi, nếu chỉ đem riêng bài này ra xét thì tôi tin là nó hay hơn đứt bất cứ bài nào của hơn 80% số hội viên chính thức của hội nhạc sĩ Việt Nam, bài hát có tên: Trả Chúa Cho Em. Mãi sau, trong cơn say, anh mới kể, anh vốn quen một cô gái có Đạo ở quê, hai người chuẩn bị cưới nên anh phải đi học giáo lý, phải vào Đạo. Anh học tốt lắm, còn được nhận vào hát Thánh Ca trong nhà thờ. Vậy rồi chuyện không thành, theo anh là do chuyện giàu nghèo, ép gả gì đó, chia tay kiểu kinh điển bolero. Anh buồn bỏ xứ đi, viết bài “Trả Chúa cho em”, đại khái có câu ”vì yêu em nên anh kính Chúa, mất em rồi trả Chúa cho em”, mà đêm đó, trong ánh lửa bập bùng, dáng anh gầy ôm cây guitare hát lên trên đồi vắng, đầy sương… sao mà hay quá, hay não nùng.
Chúng tôi ngồi suốt đêm trên đỉnh đồi ấy, chung quanh đầy cỏ tranh, lộng gió và sương ướt đầm vai áo. Chúng tôi hát, đọc thơ và uống rượu. Ở dưới chân đồi là cuộc đời. Ở dưới chân đồi là con người.

Sáng về viết bài: “Đi thăm một nhà thơ”, viết tặng A Khuê thôi, không đăng.

Đi thăm một nhà thơ

Đầy cỏ tranh

Đầy trăng và sao

Đầy những câu thơ tiện nghi bày biện trên đồi

Anh ngồi hát giọng khàn gió núi

Phía dưới kia là trần gian. Đầy bụi

Tiếng guitare rơi vào đêm như sương

Không có hoa cho anh dọc những con đường

Chỉ có bạn bè và dăm ba nốt nhạc

Nốt nào cũng trầm buồn, thao thức

Ai biết ngày nao cây cải về trời

Hát đi anh. Lời viễn ca cho tôi

Theo dấu những câu thơ đến tìm anh trên đồi

Để rũ tóc trong sương nhìn anh qua chén rượu

Mong một ngày như sông

Thiên thu trôi

Phía sau tài hoa là lầm lũi cuộc người

Tiền như lá bay đầy hiên thu vắng

Quà của anh là đồi cao, một đêm trăng lành lặn

Còn mấy cuộc thơ cuộc nhạc chưa tàn

(28/02/2000)
Xem thêm:

16 phản hồi to “Đi thăm một nhà thơ”

  1. Chu Nam Cuong Tháng Tám 1, 2010 lúc 1:53 chiều #

    ĐamHaPhú tuyệt vời!Thế có tin hay địa chỉ của lũ nhỏ của AKHuê,cho mình biết với!

  2. Sóng Nhỏ Tháng Tám 1, 2010 lúc 2:28 chiều #

    Nước mắt rưng rưng…

  3. Lún Ghẻ Tháng Tám 1, 2010 lúc 9:23 chiều #

    bài một chút vàng bay cho A Khuê. Đọc rồi, còm rồi. Giờ ko dám đọc lại đâu. mắc công khóc.

  4. BeBo Tháng Tám 1, 2010 lúc 9:34 chiều #

    Trong Một chút vàng bay cho A Khuê, Phú viết , anh đi còn để lại hàng ngàn trang bản thảo, Phú có thể giúp vợ anh dùng những bản thảo ấy in thành sách, bán , trang trải chi phí cho gia đình chăng ? Vì "Về đây nghe Em" rất hay, chị rất thích, tin rằng những trang bản thảo ấy vô cùng giá trị!!!

  5. Đỗ Tháng Tám 2, 2010 lúc 1:03 sáng #

    Thấy có chú em HBL, tình cờ hay chơi chung đội Vịnh Xuân đó bạn Phú?

  6. Lana Tháng Tám 2, 2010 lúc 1:51 sáng #

    "Ở dưới chân đồi là cuộc đời. Ở dưới chân đồi là con người…".Rơi nước mắt thở dài…

  7. Đàm Hà Phú Tháng Tám 2, 2010 lúc 2:12 sáng #

    Chào cả nhà,Trả lời chung và trả lời riêng cho bác Đỗ.Việc tất nhiên không dừng ở đó, người đi cùng tôi là anh Hồ Bá Lộc, một người anh, một người bạn lớn, cũng là người học võ, rất giang hồ trượng nghĩa đã tổ chức một chiến dịch bài bản để giúp A Khuê. Bắt đầu bằng việc vận động tiền, quần áo, lương thực, sách vở…sau đó là vận động để anh có chân trong Ban Văn Nghệ đài PTTH Bình Phước, thu xếp việc làm cho mấy đứa lớn, giúp vốn để chị vợ buôn bán, ra một album cho anh…Chúng tôi thậm chí còn tham gia tổ chức đám cưới cho đứa con lớn của anh. Đám cưới rất vui. Sau này, anh điện cho tôi và nói rằng anh đã rất vui nếu phải từ giã cõi đời…Tuyển tập Thơ Nhạc A Khuê nghe nói đang được in, không biết tiến độ thế nào…

  8. Titi Tháng Tám 2, 2010 lúc 4:03 sáng #

    Rất xúc động. Cám ơn Phú và những người bạn đã quan tâm tới văn nghệ sĩ đích thực và làm được những việc đích thực giúp họ. Đáng lẽ, chỉ với 1 bài nổi tiếng như thế này thôi, nghệ sĩ có thể sống xung túc cả đời bằng nhuận bút từ tất cả các phươgn tiện truyền thông của trong và ngoài nước.

  9. Thuy Dam Minh Tháng Tám 2, 2010 lúc 8:54 sáng #

    Đọc bài này khoái quá Phú ạ! Một nhà thơ, một văn sĩ thực thụ, không màng tới hư danh, vật chất ở đời. Anh thích bài của A Khuê lắm! Có nghe chuyện khó khăn của anh ấy, nhưng nhắm mắt nằm mơ cũng không tưởng tượng ra được hoàn cảnh sống khó khăn của anh ấy đến thế.Đọc comt của Phú cho Đỗ mới thấy Phú và các bạn thật giàu lòng trượng phu, bác ái. Chuyện của A Khuê cảm động, chuyện Phú và các bạn đến thăm, giúp đỡ anh ấy cũng cảm động lắm.Cám ơn Phú và các bạn!

  10. khami Tháng Tám 2, 2010 lúc 2:50 chiều #

    Hay và cảm động — Đời sống của Phú phong phú. Thơ của Phú chân tình. Mong gia đình nhà thơ A Khuê được ổn dịnh .

  11. Đàm Hà Phú Tháng Tám 3, 2010 lúc 2:28 sáng #

    @Titi: Mình cũng nghĩ như vậy, nếu chỉ cần một lần bài hát được phát cho mục đích thương mại mà tác giả có tiền thì hẳn A Khuê cũng không đến nỗi như thế. Tiếc thay.@Anh Thụy: Vâng. Cảm ơn anh. Em sẽ kể chuyện anh bạn lớn kia, nhiều chuyện hay lắm@khami: Thanks bác

  12. leakaway Tháng Tám 3, 2010 lúc 7:32 sáng #

    Hay quá Phú. Cảm phục!

  13. mh Tháng Tám 3, 2010 lúc 4:27 chiều #

    anh Phú ơi, anh có thể nào giúp, post nguyên bài thơ “Trả Chúa Cho Em” lên blog anh không? Em đi kiếm bài này online mà kiếm hoài không có ra.

    • Người Lữ Hành Kỳ Dị Tháng Tám 4, 2010 lúc 2:54 sáng #

      Đó là một bản nhạc và tôi chỉ có cơ hội nghe đúng một lần đó. Người nhạc sĩ ấy sống trên đỉnh đèo làm sao để tìm lại thì tôi cũng chịu…

  14. Đàm Hà Phú Tháng Tám 4, 2010 lúc 2:56 sáng #

    @leakaway: Thanks bác

  15. Tung Tháng Tám 5, 2011 lúc 4:15 sáng #

    Bài thơ quá hay. Cảnh đời thật là cảm động. Khổ cho VN vẫn còn ở giai đoạn chấn hưng tri thức, sau đó mới tới chấn hưng về kinh tế, và cuối cùng là chấn hưng về đạo đức. Biết tới ngày nào mới có một người như Bill Gates làm từ thiện đúng nghĩa ở VN?

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: